เฝ้าระวังโรคคอตีบทั่วประเทศ หลังพบผู้ป่วยประปรายหลายพื้นที่ เน้นเข้มมาตรการชายแดนภาคใต้ ย้ำโรคป้องกันได้ด้วยวัคซีน

กรมควบคุมโรค เฝ้าระวังโรคคอตีบทั่วประเทศ หลังพบผู้ป่วยประปรายหลายพื้นที่ เน้นเข้มมาตรการชายแดนภาคใต้ ย้ำโรคป้องกันได้ด้วยวัคซีน

กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข เผยพบผู้ป่วยโรคคอตีบประปรายในหลายพื้นที่ทั่วประเทศ แต่พบมากในจังหวัดชายแดนภาคใต้ เร่งเฝ้าระวัง ค้นหาผู้ป่วยและเด็กที่ได้รับวัคซีนไม่ครบ พร้อมประสานหน่วยงานในพื้นที่เพิ่มการเข้าถึงวัคซีน ย้ำประชาชนไม่ต้องตื่นตระหนก ขอให้ผู้ปกครองตรวจสอบประวัติวัคซีนของบุตรหลาน และรีบพบแพทย์หากมีอาการสงสัย

11 พฤศจิกายน 2569-พญ.จุไร วงศ์สวัสดิ์ นายแพทย์ทรงคุณวุฒิ โฆษกกรมควบคุมโรค เปิดเผยว่า ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม - 9 พฤศจิกายน 2569 ประเทศไทยได้รับรายงานผู้ป่วยสงสัยโรคคอตีบรวม 61 ราย เป็นเพศชายต่อเพศหญิง 1.14 : 1 อายุต่ำสุด 8 เดือน สูงสุด 82 ปี (มัธยฐานอายุ 18 ปี) กลุ่มอายุป่วยสูงสุดคือเด็กเล็ก อายุน้อยกว่า 4 ปี เสียชีวิต 8 ราย (อัตราป่วยตาย ร้อยละ 13) โดยพบผู้ป่วยกระจายในหลายจังหวัด แต่ส่วนใหญ่กระจุกตัวในพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้และ 4 อำเภอของจังหวัดสงขลา พบผู้ป่วย 21 ราย เสียชีวิต 5 ราย (ผลตรวจทางห้องปฏิบัติการ ยืนยัน 3 ราย) โดยจังหวัดนราธิวาส พบผู้ป่วยสูงสุด 10 ราย

“ขณะนี้ยังไม่มีหลักฐานว่ามีการระบาดเป็นวงกว้างทั่วประเทศ แต่ยังมีโอกาสพบผู้ป่วยเพิ่มเติม โดยเฉพาะในชุมชนที่มีเด็กไม่ได้รับวัคซีนหรือได้รับไม่ครบตามเกณฑ์ กรมควบคุมโรคจึงเฝ้าระวังอย่างต่อเนื่องทั่วประเทศ พร้อมยกระดับมาตรการป้องกันและควบคุมโรคในพื้นที่เสี่ยง” แพทย์หญิงจุไรกล่าวเพิ่มเติม

โรคคอตีบเกิดจากเชื้อแบคทีเรีย ระยะฟักตัว ประมาณ 2 - 5 วัน ติดต่อผ่านการไอ จาม หรือสัมผัสสารคัดหลั่งของผู้ติดเชื้อ อาการสำคัญ ได้แก่ ไข้ เจ็บคอ กลืนลำบาก และมักพบแผ่นฝ้าสีขาวปนเทาติดแน่นในลำคอ หากรุนแรงอาจทำให้ทางเดินหายใจอุดกั้น หรือเกิดภาวะแทรกซ้อนต่อหัวใจและระบบประสาทจนเสียชีวิตได้ ในรายรุนแรง อัตราป่วยตายประมาณ ร้อยละ 5 -10 ถึงแม้ส่วนใหญ่โรคจะเป็นในเด็กแต่ก็สามารถพบในผู้ใหญ่ได้ หากพบผู้ที่มีอาการสงสัย ควรสวมหน้ากากอนามัยเพื่อลดความเสี่ยงในการแพร่เชื้อและรีบพบแพทย์โดยเร็ว พร้อมแจ้งประวัติการสัมผัสผู้ป่วยและประวัติการได้รับวัคซีน เพื่อให้แพทย์ประเมินความเสี่ยงและวินิจฉัยได้อย่างเหมาะสม

สำหรับมาตรการควบคุมโรค กรมควบคุมโรคได้ประสานหน่วยงานสาธารณสุขในพื้นที่ให้เร่งค้นหาผู้ป่วย สอบสวนโรค ติดตามผู้สัมผัสใกล้ชิด และเตรียมความพร้อมด้านการรักษา รวมถึงยาต้านพิษคอตีบ เพื่อลดการเสียชีวิต พร้อมร่วมมือกับฝ่ายปกครอง องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น สถานศึกษา และผู้นำชุมชน ค้นหาเด็กที่ตกหล่นจากการรับวัคซีน และสนับสนุนการจัดบริการวัคซีนเชิงรุก โดยเฉพาะในจังหวัดชายแดนภาคใต้

เน้นย้ำว่า โรคคอตีบสามารถป้องกันได้ด้วยวัคซีน เด็กควรได้รับวัคซีนครบ 5 เข็ม ตามกำหนดเกณฑ์อายุ 2, 4, 6 เดือน และกระตุ้นที่อายุ 18 เดือน และ 4 ปี (ในรูปแบบของวัคซีนรวมตามเกณฑ์อายุ) จากนั้นรับวัคซีนกระตุ้นตามเกณฑ์ในวัยเรียน ส่วนผู้ใหญ่ควรได้รับวัคซีนคอตีบและบาดทะยัก (dT) กระตุ้นเช่นกัน หากเด็กได้รับวัคซีนไม่ครบหรือไม่แน่ใจ ผู้ปกครองสามารถนำสมุดวัคซีนไปปรึกษาเจ้าหน้าที่สาธารณสุขใกล้บ้าน เพื่อรับวัคซีนชดเชยได้

อยากฝากผู้ปกครองช่วยตรวจสอบว่าเด็ก ๆ ได้รับวัคซีนครบหรือยัง หากขาดเข็มใดให้พาไปรับวัคซีน ไม่ควรรอจนเกิดการระบาด ส่วนประชาชนทั่วไปขอให้รักษาสุขอนามัย ล้างมือสม่ำเสมอ ไม่ใช้แก้วน้ำหรือของใช้ส่วนตัวร่วมกัน และหากมีอาการเจ็บคอ กลืนลำบาก หรือพบฝ้าผิดปกติในลำคอ ควรรีบพบแพทย์ เพราะการป้องกันด้วยวัคซีนและการรักษาตั้งแต่ระยะแรกจะช่วยลดความรุนแรงและการเสียชีวิตได้

ทั้งนี้ หากประชาชนมีข้อสงสัย สามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ สายด่วนกรมควบคุมโรค โทร. 1422