เตือนประชาชนเฝ้าระวัง 7 โรคติดต่อ 2 ภัยสุขภาพ ในช่วงฤดูหนาว แนะดูแลสุขภาพและป้องกันตนเอง ลดเสี่ยงเจ็บป่วย

กรมควบคุมโรค เตือนประชาชนเฝ้าระวัง 7 โรคติดต่อ 2 ภัยสุขภาพ ในช่วงฤดูหนาว แนะดูแลสุขภาพและป้องกันตนเอง ลดเสี่ยงเจ็บป่วย

กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข เตือนให้ระมัดระวังโรคติดต่อและภัยสุขภาพที่อาจพบเพิ่มขึ้นในช่วงฤดูหนาว เนื่องจากอุณหภูมิที่เปลี่ยนแปลงและสภาพอากาศที่หนาวเย็น อาจเอื้อต่อการแพร่กระจายของเชื้อโรค โดยเฉพาะโรคติดเชื้อในระบบทางเดินหายใจ จึงขอให้ประชาชนดูแลสุขภาพและป้องกันตนเองอย่างต่อเนื่อง พร้อมเฝ้าระวัง 7 โรคติดต่อ และ 2 ภัยสุขภาพ เพื่อลดความเสี่ยงต่อการเจ็บป่วยและการเสียชีวิต

10 พฤศจิกายน 2569-นพ.มณเฑียร คณาสวัสดิ์ อธิบดีกรมควบคุมโรค กล่าวว่า ในช่วงฤดูหนาว ประชาชนทุกกลุ่มวัยมีโอกาสเจ็บป่วยจากโรคและภัยสุขภาพที่มากับสภาพอากาศ โดยเฉพาะกลุ่มเด็กเล็ก ผู้สูงอายุ และผู้ที่มีโรคประจำตัว ซึ่งเป็นกลุ่มที่ต้องดูแลสุขภาพเป็นพิเศษ กรมควบคุมโรคจึงได้ออก ประกาศกรมควบคุมโรค เรื่อง การป้องกันโรคและภัยสุขภาพ ที่เกิดในช่วงฤดูหนาวของประเทศไทย พ.ศ. 2569 เพื่อแจ้งเตือนให้ประชาชนตระหนักถึงความเสี่ยงและเตรียมพร้อมรับมือ

สำหรับโรคและภัยสุขภาพที่ควรเฝ้าระวังในช่วงฤดูหนาว แบ่งเป็น 4 กลุ่ม ดังนี้

1. กลุ่มโรคติดต่อทางเดินหายใจ ได้แก่ โรคไข้หวัดใหญ่ โรคปอดอักเสบ โรคติดเชื้อไวรัสอาร์เอสวี และโรคโควิด 19 ซึ่งเป็นโรคติดเชื้อในระบบทางเดินหายใจที่สามารถแพร่กระจายได้ง่าย โดยเฉพาะในช่วงที่สภาพอากาศเย็นและแห้ง อาการสำคัญ ได้แก่ ไข้ ไอ เจ็บคอ มีน้ำมูก ปวดศีรษะ และปวดเมื่อยตามร่างกาย บางรายอาจมีอาการหายใจหอบเหนื่อยหรือเกิดภาวะปอดอักเสบ โดยเฉพาะเด็กเล็ก ผู้สูงอายุ และผู้ที่มีโรคประจำตัวควรเฝ้าระวังเป็นพิเศษ ควรสวมหน้ากากอนามัยเมื่ออยู่ในสถานที่แออัดหรือพื้นที่เสี่ยง ล้างมือบ่อย ๆ ด้วยน้ำและสบู่หรือแอลกอฮอล์เจล หลีกเลี่ยงการใกล้ชิดผู้ป่วย และเข้ารับวัคซีนตามคำแนะนำของแพทย์ หากมีอาการป่วยควรหยุดพักรักษาตัวและหลีกเลี่ยงการใกล้ชิดผู้อื่น เพื่อลดการแพร่กระจายของเชื้อโรค

2. กลุ่มโรคติดต่อทางเดินอาหารและน้ำ ได้แก่ โรคอุจจาระร่วงเฉียบพลัน ซึ่งเกิดจากการรับประทานอาหารหรือน้ำที่ปนเปื้อนเชื้อโรค ทำให้มีอาการถ่ายเหลวหรือถ่ายเป็นน้ำ ปวดท้อง คลื่นไส้ และอาเจียน หากมีการสูญเสียน้ำและเกลือแร่มากอาจทำให้เกิดภาวะขาดน้ำรุนแรงได้ ขอให้ประชาชนยึดหลัก “สุก ร้อน สะอาด” โดยควรเลือกรับประทานอาหารที่ปรุงสุกใหม่ ดื่มน้ำสะอาด ใช้ช้อนกลาง ล้างมือให้สะอาดก่อนรับประทานอาหารและหลังเข้าห้องน้ำ หลีกเลี่ยงอาหารดิบหรืออาหารที่ปรุงไม่สุก และรักษาสุขอนามัยในการประกอบและรับประทานอาหารอย่างสม่ำเสมอ

3. กลุ่มโรคติดต่อนำโดยแมลง ได้แก่ โรคไข้มาลาเรีย ติดต่อจากการถูกยุงก้นปล่องที่มีเชื้อกัด มักพบความเสี่ยงในผู้ที่เดินทางหรือพักค้างคืนในพื้นที่ป่าและชายป่า อาการสำคัญ ได้แก่ ไข้ หนาวสั่น ปวดศีรษะ และปวดเมื่อยตามร่างกาย ทั้งนี้ ประชาชนที่เดินทางเข้าไปในพื้นที่เสี่ยงควรป้องกันไม่ให้ยุงกัด โดยสวมเสื้อผ้ามิดชิด ใช้ยาทากันยุง และนอนในมุ้ง หากมีไข้หลังเดินทางกลับจากพื้นที่เสี่ยง ควรรีบพบแพทย์และแจ้งประวัติการเดินทางเพื่อรับการตรวจวินิจฉัย โรคสครับไทฟัส หรือโรคไข้รากสาดใหญ่ ติดต่อจากการถูกไรอ่อนที่มีเชื้อกัด มักพบในพื้นที่ป่า พุ่มไม้ และพื้นที่เกษตรกรรม ผู้ป่วยจะมีไข้สูง ปวดศีรษะ ปวดเมื่อยตามร่างกาย และอาจพบแผลคล้ายรอยบุหรี่จี้บริเวณที่ถูกกัด ประชาชนควรหลีกเลี่ยงการเดินเข้าไปในพื้นที่รกทึบ หากจำเป็นต้องเข้าพื้นที่เสี่ยงควรสวมเสื้อแขนยาว กางเกงขายาว สวมถุงเท้าและรองเท้าหุ้มส้น ใช้ยาป้องกันแมลงกัดต่อย และรีบอาบน้ำทำความสะอาดร่างกายหลังออกจากพื้นที่เสี่ยง หากมีไข้หรือพบแผลผิดปกติหลังเข้าป่าควรรีบพบแพทย์

4. ภัยสุขภาพที่ควรระวัง ได้แก่ การเสียชีวิตที่เกี่ยวเนื่องกับภาวะอากาศหนาว โดยเฉพาะเด็กเล็ก ผู้สูงอายุ ผู้ที่มีโรคประจำตัว และผู้ที่มีเครื่องนุ่งห่มป้องกันความหนาวเย็นไม่เพียงพอ ซึ่งมีความเสี่ยงต่อการเจ็บป่วยและเสียชีวิตจากสภาพอากาศที่หนาวเย็น จึงควรดูแลร่างกายให้อบอุ่นอยู่เสมอ สวมเสื้อผ้าให้เหมาะสมกับสภาพอากาศ รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ โดยเฉพาะอาหารที่มีวิตามินซีสูง เช่น ส้ม ฝรั่ง และมะเขือเทศ พักผ่อนให้เพียงพอ และหลีกเลี่ยงการอยู่ในบริเวณที่มีอากาศหนาวเย็นเป็นเวลานาน นอกจากนี้ ควรงดดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ทุกชนิด เนื่องจากเป็นปัจจัยเสริมที่เพิ่มความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตในช่วงที่มีอากาศหนาวเย็น รวมถึงควรระมัดระวังและสังเกตอาการของผู้ที่รับประทานยาบางชนิด เช่น ยากล่อมประสาท และยารักษาอาการชัก ซึ่งอาจส่งผลต่อการควบคุมอุณหภูมิของร่างกาย การขาดอากาศหายใจและการสูดดมแก๊สพิษจากเครื่องทำน้ำอุ่นแบบใช้ระบบแก๊ส ซึ่งอาจเกิดขึ้นได้หากห้องอาบน้ำไม่มีระบบระบายอากาศที่เพียงพอ ทำให้แก๊สพิษสะสมภายในห้องน้ำและเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ ควรตรวจสอบเครื่องทำน้ำอุ่นและระบบระบายอากาศให้อยู่ในสภาพพร้อมใช้งาน เปิดพัดลมหรือช่องระบายอากาศทุกครั้งก่อนใช้งาน หากไม่มีระบบระบายอากาศหรือพัดลมไม่ทำงาน ควรงดใช้เครื่องทำน้ำอุ่นระบบแก๊ส ไม่ควรอาบน้ำนานเกิน 10 นาที และควรเปิดประตูห้องน้ำเพื่อระบายอากาศหลังใช้งานอย่างน้อย 15 – 20 นาที ก่อนให้ผู้อื่นเข้าใช้งาน หากมีอาการเวียนศีรษะ หน้ามืด คลื่นไส้ หรือหายใจลำบาก ให้รีบออกจากห้องน้ำไปยังบริเวณที่มีอากาศถ่ายเททันที และขอความช่วยเหลือโดยเร็ว

นพ.ดิเรก ขำแป้น รองอธิบดีกรมควบคุมโรค กล่าวเพิ่มเติมว่า กรมควบคุมโรคได้ประสานสำนักงานป้องกันควบคุมโรคทั้ง 12 แห่ง และสถาบันป้องกันควบคุมโรคเขตเมือง ให้ติดตามและเฝ้าระวังสถานการณ์โรคและภัยสุขภาพในพื้นที่อย่างใกล้ชิด พร้อมเตรียมทีมเฝ้าระวังสอบสวนเคลื่อนที่เร็ว (SRRT) เพื่อรองรับกรณีเกิดการระบาด รวมทั้งดำเนินการสื่อสารความเสี่ยงและประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนได้รับข้อมูลที่ถูกต้องและเหมาะสม เพื่อให้สามารถดูแลสุขภาพและป้องกันตนเองได้อย่างถูกต้อง ลดการเจ็บป่วยและเสียชีวิตในช่วงฤดูหนาว ทั้งนี้ หากประชาชนมีข้อสงสัยเกี่ยวกับโรคและภัยสุขภาพ สามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ สายด่วนกรมควบคุมโรค โทร. 1422