กรมควบคุมโรค ย้ำโรคมือเท้าปากส่วนใหญ่หายได้ อาการรุนแรงในเด็กเล็ก หากไข้สูงไม่ลด ซึม ชัก หรือหายใจหอบ ให้รีบพาไปพบแพทย์

กรมควบคุมโรค ย้ำโรคมือเท้าปากส่วนใหญ่หายได้ เตือนผู้ปกครองสังเกตอาการรุนแรงในเด็กเล็ก หากไข้สูงไม่ลด ซึม ชัก หรือหายใจหอบ ให้รีบพาไปพบแพทย์ทันที



กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข ชี้แจงกรณีที่มีการเผยแพร่ข่าวเด็กหญิงวัย 5 ขวบ เสียชีวิตหลังป่วยด้วยอาการสงสัยโรคมือเท้าปากในพื้นที่จังหวัดบุรีรัมย์ กรมควบคุมโรคขอแสดงความเสียใจต่อครอบครัวผู้สูญเสีย พร้อมทั้งขอความร่วมมือจากผู้ปกครองและสถานศึกษาเพิ่มความเข้มงวดในการคัดกรอง เฝ้าระวัง และติดตามอาการของเด็กเล็กอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะช่วงเปิดภาคเรียนที่มีการทำกิจกรรมร่วมกันและมีโอกาสสัมผัสใกล้ชิดมากขึ้น

9 ตุลาคม 2569-นพ.มณเฑียร คณาสวัสดิ์ อธิบดีกรมควบคุมโรค กล่าวว่า จากรายงานข่าวเบื้องต้น พบว่า หลังกลับจากโรงเรียนผู้เสียชีวิตเริ่มมีอาการไข้ มีตุ่มน้ำใสบริเวณมือและเท้า ร่วมกับมีภาวะขาดน้ำ และอาการทรุดลงอย่างรวดเร็วใน 3 วัน ขณะนี้ทีมสอบสวนโรคในพื้นที่กำลังลงสอบสวนเพื่อหาสาเหตุของการเสียชีวิตและเก็บตัวอย่างส่งตรวจยืนยันทางห้องปฏิบัติการ วิเคราะห์หาสายพันธุ์เชื้อก่อโรค โดยเฉพาะสายพันธุ์ของเอนเทอโรไวรัสที่เป็นสายพันธุ์ทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรง เช่น สมองอักเสบ กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ ซึ่งอาจนำไปสู่การเสียชีวิตในเด็ก นอกจากนี้ ทีมสอบสวนโรคได้ดำเนินมาตรการค้นหาผู้สัมผัสใกล้ชิดทั้งในครอบครัวและโรงเรียนอนุบาล เพื่อคัดกรองและประเมินอาการกลุ่มเสี่ยง พร้อมกำชับสถานศึกษาให้ทำความสะอาดและเฝ้าระวังอย่างเข้มงวด

กองระบาดวิทยาได้ติดตามเฝ้าระวังสถานการณ์โรคมือเท้าปากในประเทศไทย อย่างต่อเนื่องโดยข้อมูลจากระบบเฝ้าระวังโรคดิจิทัล (DDS) ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม – 5 ตุลาคม 2569 พบรายงานผู้ป่วยโรคมือเท้าปากรวม 81,829 ราย เสียชีวิต 1 ราย (ผู้เสียชีวิตอายุ 2 ปี 10 เดือน ไม่ใช่ผู้ป่วยรายดังกล่าว) อัตราป่วยตายร้อยละ 0.001 ซึ่งกลุ่มอายุที่พบสูงสุด คือ เด็กเล็กอายุ 0 – 4 ปี รองลงมาเป็นกลุ่มอายุ 5 – 9 ปี และ 10 – 14 ปี ตามลำดับ ในจำนวนนี้มีผู้ป่วยที่ต้องเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล 7,802 ราย (ร้อยละ 9.53) โรคนี้สามารถพบผู้ป่วยกระจายได้ทั่วประเทศ จังหวัดที่มีรายงานผู้ป่วยสูง 3 อันดับแรก ได้แก่ เชียงราย (209.27 ต่อประชากรแสนคน) ชลบุรี (171.64) และกรุงเทพฯ (106.32) จากการเฝ้าระวังเชื้อก่อโรคร่วมกับหน่วยงานเครือข่าย โดยการสุ่มตัวอย่างส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการ ในปี พ.ศ. 2569 พบว่าเชื้อส่วนใหญ่เป็น Coxsackievirus A6 และ A16 ซึ่งเป็นสายพันธุ์มีความรุนแรงน้อย ขณะที่ Enterovirus 71 ซึ่งมีความสัมพันธ์กับการเกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรงและการเสียชีวิต แม้มีแนวโน้มการตรวจพบเพิ่มขึ้น แต่ยังพบในสัดส่วนน้อยประมาณร้อยละ 5 – 15 ของสายพันธุ์ที่ตรวจพบทั้งหมดในแต่ละปี

ผู้ป่วยโรคมือเท้าปากมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นในช่วงฤดูฝน ระหว่างเดือนมิถุนายนถึงสิงหาคมของทุกปีหากพบว่าเด็กมีไข้ ร่วมกับมีแผลหรือจุดแดงในช่องปาก เช่น บริเวณลิ้น เพดานปาก หรือกระพุ้งแก้ม มีผื่นหรือตุ่มน้ำใสบริเวณฝ่ามือ ฝ่าเท้า ลำตัว หรือก้น ในเด็กเล็กมีอาการงอแง ไม่ยอมรับประทานอาหารหรือดื่มนม มีน้ำลายไหลหรือบ่นเจ็บปาก ให้สงสัยว่าอาจเป็นโรคมือเท้าปาก ในกรณีที่มีอาการรุนแรง เช่น ไข้สูง รับประทานอาหารและน้ำได้น้อยมาก ซึมลง ชักเกร็ง อาเจียนมาก หรือหายใจหอบเหนื่อย ควรรีบพาไปพบแพทย์ทันทีเพื่อรับการวินิจฉัยและรักษา เนื่องจากอาการดังกล่าวอาจเป็นสัญญาณเตือนของภาวะสมองอักเสบหรือกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ ซึ่งอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้

ด้าน นพ.ดิเรก ขำแป้น รองอธิบดีกรมควบคุมโรค ได้ให้คำแนะนำการป้องกันโรคในสถานศึกษา และศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก ดังนี้ 1) บุคลากรทางการศึกษาควรคัดกรองเด็กทุกเช้าอย่างเคร่งครัด หากพบเด็กป่วย เช่น มีไข้ มีตุ่มน้ำใสขึ้นที่มือ เท้า หรือมีแผลในปาก ให้แยกออกจากเด็กคนอื่นทันที พร้อมแจ้งผู้ปกครองให้รับเด็กกลับบ้านและให้หยุดเรียนจนกว่าจะหายดี 2) หากมีเด็กป่วยตั้งแต่ 2 รายขึ้นไปในห้องเรียนเดียวกันใน 1 สัปดาห์ ต้องปิดห้องเรียนที่มีเด็กป่วยอย่างน้อย 1 วัน เพื่อทำความสะอาดและเฝ้าระวังคัดกรองเด็กป่วยให้เข้มข้นต่ออีก 1 สัปดาห์ 3) ทำความสะอาดเครื่องใช้ ของเล่นเด็ก และพื้นที่ห้องเรียนอย่างสม่ำเสมอ โดยใช้น้ำยาทำความสะอาดที่เหมาะสม เช่น ผงซักฟอก น้ำยาล้างจาน สบู่ น้ำยาฆ่าเชื้อ หรือสารละลายคลอรีน เช่น น้ำยาฟอกขาวผสมกับน้ำตามอัตราส่วนที่เหมาะสม และ 4) ส่งเสริมพฤติกรรมอนามัยที่เหมาะสมแก่เด็กและผู้ดูแล โดยเน้นการล้างมือด้วยสบู่และน้ำสะอาดอย่างถูกวิธีและสม่ำเสมอ โดยเฉพาะก่อนรับประทานอาหาร หลังขับถ่ายและหลังสัมผัส น้ำมูก น้ำลาย หรือสิ่งขับถ่ายของเด็ก เนื่องจากเชื้อสามารถติดต่อและแพร่กระจายได้ผ่านการสัมผัสน้ำมูก น้ำลาย น้ำจากตุ่มพอง และอุจจาระของผู้ป่วย รวมถึงการสัมผัสของเล่น เครื่องใช้ หรือพื้นผิวที่ปนเปื้อนเชื้อ ทั้งนี้ หากต้องการข้อมูลเพิ่มเติมสามารถสอบถามได้ที่ สายด่วนกรมควบคุมโรค โทร. 1422