เมื่อหมอบอกว่าลูกน้อยเป็นโรค G6PD ต้องปฏิบัติตัวอย่างไรบ้าง

เมื่อแรกคลอดลูกตัวเหลือง พอตรวจเลือดแล้วแพทย์แจ้งคุณแม่ว่า ลูกน้อยเป็นโรคขาดเอ็นไซม์ G6-PD หรือ มีภาวะพร่องเอ็นไซม์ จี-6-พีดี (G6-PD Defficiency)
คุณแม่มักจะมีความกังวลและเป็นห่วงลูกและเกิดคำถามขึ้นว่าจะต้องดูแลลูกอย่างไร หรื ต้องปฏิบัติตัวอย่างไรบ้างเมื่อเป็นโรค G6PD เช่น

- คนเป็นโรค G6PD กินอาหารได้ทุกอย่างหรือไม่
- อาหารที่คนเป็นโรค G6PD ควรหลีกเลี่ยงหรือห้ามรับประทาน
- ยาอะไรบ้างที่คนเป็นโรค G6PD กิน, รับประทานไม่ได้
- จะสังเกตุยังไงว่าคนเป็นโรค G6PD มีอาการผิดปกติ หรือมีเม็ดเลือดแดงแตก และควรรีบไปพบแพทย์
- คนเป็นโรค G6PD ถ้ามีบุตรหรือมีลูก ลูกทุกคนจะเป็น G6PD ด้วยหรือไม่

G6PD, G6-PD-G-6-PD, Glucose-6-Phosphate Dehydrogenase, G6PD Defficiency syndrome

ภาวะพร่องเอนซัยด์ จีซิกพีดี หรือ G6PD Deficiency

G6PD Deficiency (Glucose-6-Phosphate Dehydrogenase deficiency) เป็นภาวะพร่องเอนซัยด์ G6PD หรือ การขาดเอ็นไซน์ G6PD มีการถ่ายทอดทางกรรมพันธุ์ผ่านทางโครโมโซมเอกซ์ (X-linked recessive fashion) ทำให้มีผลกระทบต่อเพศชายมากกว่าเพศหญิง เนื่องจากเพศชายจะมีโครโมโซมเป็น XY และจะได้รับการถ่ายทอดผ่านโครโมโซม X ผ่านทางแม่ที่เป็นพาหะ

ปัญหาสำคัญของผู้ที่เป็น G6PD Deficiency คือ ภาวะโลหิตจางและภาวะเหลืองในทารกแรกเกิด

สำหรับท่านที่มีลูกเป็น G6PD Deficiency หรือภาวะพร่องเอนไซน์ G-6-PD ก็ไม่ต้องวิตกกังวลเนื่องจากผู้ที่มีภาวะพร่องเอ็นไซม์ G-6-PD นี้สามารถดำรงชีวิตได้ตามปกติถ้าไม่ไปสัมผัสสารที่กระตุ้นทำให้เกิดปัญหาดังกล่าว สิ่งสำคัญคือเมื่อลูกคุณไม่สบายและต้องได้รับการรักษาคุณจะต้องบอกแพทย์ เภสัชกร พยาบาล ว่าลูกเป็น G6PD Deficiency เพื่อจะได้ระมัดระวังในการใช้ยารักษา และพยายามหลีกเลี่ยงการสัมผัสที่เป็นอันตรายต่อเม็ดเลือดแดงหรืออาจจะกระตุ้นให้เกิดเม็ดเลือดแดงแตก โดยหากเกิดกรณีเม็ดเลือดแดงแตกจะเห็นปัสสาวะเป็นสีโคล่า ต้องรีบพบแพทย์โดยด่วนเพื่อรับการรักษาให้เร็วที่สุด

ข้อควรปฏิบัติสำหรับผู้ที่พร่องเอนไซน์ G-6-PD

1. เมื่อไม่สบายหรือเจ็บป่วย ควรปรึกษาแพทย์และแจ้งให้แพทย์ทราบว่าเป็น G6PD Deficiency และไม่ควรซื้อยามารับประมานเอง
2. หลีกเลี่ยงจากยา สารเคมี หรืออาหารบางจำพวก เช่น ลูกเหม็น, ถั่วปากอ้า ตามที่แพทย์ให้คำแนะนำ
3. หากมีอาการซีดลง อ่อนเพลีย ปัสสาวะสีเข้มเหมือนโคล่า(เหมือนสีโค้ก) ตัวเหลือง ตาเหลือง ควรพบแพทย์โดยด่วนเพื่อรับการรักษา

อาหาร และสารเคมีที่ควรหลีกเลี่ยงในผู้ที่เป็น G6PD Deficiency

ถั่วปากอ้า, ไวน์แดง, บลูเบอรี่, โยเกริตที่มีส่วนประกอบของถั่วปากอ้า, การบูร

รายชื่อยาที่ห้ามใช้ และต้องระมัดระวังในการใช้ ในผู้ป่วย G6PD deficiency

กลุ่มยาแก้ปวด ลดไข้
acetanilid
aceophenetidine (phenaceti)
amindopyrine (amiopyrine)
antipyrine
aspirin
phenacetin
probenicid
pyramidone

กลุ่มยารักษาโรคมาเลเรีย
chloroquine
hydroxychloroquine
mepacrine (quinacrine)
pamaquine
pentaquine
primaquine
quinine
quinocide

กลุ่มยาปฏิชีวนะ และยาเคมีบำบัด
chloramphenicol
co-trimoxazole
furazolidone
furmethonol
nalinixic acid
neoarsphenamine
nitrofurantoin
nitrofurazone
para - aminosalicylic acid

ยาฏิชีวนะกลุ่มซัลฟา
dapsone
sulfacetamide
sulfamethoxazole (Bactrim)
sulfamethoxypyrimidine
sulfanilamide
sulfapyridine
sulfasalazine
sulfisoxazole

กลุ่มยาโรคหัวใจ และหลอดเลือด
procainamide
quinidine

ยากลุ่มอื่นๆ
alpha-methyldopa
ascobic acid (High dose)
dimercapol(BAL)
hydrazine
mestranol
methylene blue
nalidixic acid
naphthalene
Niridazole
phenylhydrazine
toluidine blue
Trinitrotoluene
urate oxidase
vitamin K (water soluble)
pyridium