ประเทศไทยเคยทำซีแอลยา ทำให้ยาราคาถูกลงเข้าถึงยาได้มากขึ้น รู้ไหมว่า CL คืออะไร

ซีแอล CL ย่อมาจาก Compulsory Licensing คือ การบังคับใช้สิทธิตามสิทธิบัตร ซึ่งเป็นมาตรการทางกฎหมายของไทยที่บัญญัติไว้ใน พระราชบัญญัติสิทธิบัตร พ.ศ.2522 ส่วนที่ 5

สิทธิบัตร เป็นทรัพย์สินทางปัญญาชนิดหนึ่งที่รัฐออกให้แก่ผู้ลงทุนในการวิจัยและพัฒนาสิ่งประดิษฐ์ใหม่ๆ ที่นำไปใช้ในเชิงพาณิชย์ได้ โดยกฎหมายไทยซึ่งเป็นไปตามกฎเกณฑ์ขององค์การการค้าโลกให้สิทธิผูกขาดเป็นเวลา 20 ปี นับจากวันยื่นจดสิทธิบัตร แต่เนื่องจากสิทธิการผูกขาดอาจทำให้เกิดปัญหาการเข้าถึงสินค้าที่จำเป็น เช่น อาหาร ยา ของประชาชน หรือเป็นอุปสรรคต่อการดำเนินการเพื่อประโยชน์สาธารณะ โดยเฉพาะยามฉุกเฉินหรือสงคราม กฎหมายทรัพย์สินทางปัญญาระหว่างประเทศและกฎหมายสิทธิบัตรไทย จึงกำหนดให้มีมาตรการยืดหยุ่นที่จะให้ผู้อื่นหรือรัฐใช้สิทธิแทนผู้ทรงสิทธิได้ เป็นมาตรการบังคับใช้สิทธิเหนือสิทธิบัตร เรียกว่า CL

ในต่างประเทศใช้มาตรการนี้กันอย่างแพร่หลาย เพื่อจัดการกับปัญหายาราคาแพงและคนเข้าไม่ถึง อย่างในแคนาดา ตั้งแต่ปี 1969-1993 มีการประกาศบังคับใช้สิทธิกับยา 619 ชนิด ทำให้อุตสาหกรรมยาพัฒนาไปได้ ทุกวันนี้ยาในแคนาดาจึงขายถูกกว่าอเมริกามาก

ประเทศไทยมีการประกาศใช้ CL เมื่อปลายปี พ.ศ.2549 ในสมัยรัฐบาลพลเอกสุรยุทธ์ จุลานนท์ โดยการผลักดันของ นพ.มงคล ณ สงขลา รมต. สาธารณสุข โดยประกาศใช้เป็นครั้งแรกในยา 3 ชนิด คือ ยาต้านไวรัสสูตรพื้นฐาน (Efavirenz) ยาต้านไวรัสสูตรสำหรับผู้ป่วยที่ดื้อยา (Lopinavir + Ritonavir) และยารักษาโรคหลอดเลือดสมองและหัวใจอุดตัน (Clopidogrel) ซึ่งเป็นยาติดสิทธิบัตรที่มีราคาแพง

จากนั้นในเดือนมกราคม พ.ศ.2551 ได้มีการประกาศใช้สิทธิเพิ่มอีก ประกอบไปด้วย ยารักษาโรคมะเร็ง (Docetaxel) ยารักษาโรคมะเร็งเต้านม (Letrozole) ยารักษาโรคมะเร็งปอด (Erlotinib) และยารักษาโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาว (Imatinib)

บทความที่เกี่ยวข้อง