คลินิกกิจกรรมบำบัดฟื้นฟูแขน-มือด้วยเทคโนโลยี Occupational Therapy Upper Limb Technology Rehabilitation Clinic

คลินิกกิจกรรมบำบัดฟื้นฟูแขน-มือด้วยเทคโนโลยี
Occupational Therapy Upper Limb Technology Rehabilitation Clinic

สถาบันสิรินธรเพื่อการฟื้นฟูสมรรถภาพทางการแพทย์แห่งชาติ มุ่งเน้นการพัฒนาสู่การเป็นองค์กรแห่งความเป็นเลิศ ด้านการฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ป่วย โดยงานกิจกรรมบำบัด

นพ.อัครฐาน จิตนุยานนท์ รองอธิบดีกรมการแพทย์ เปิดเผยว่า สถาบันสิรินธรเพื่อการฟื้นฟูสมรรถภาพทางการแพทย์แห่งชาติ จึงดำเนินการจัดตั้งคลินิกกิจกรรมบำบัดฟื้นฟูแขน-มือด้วยเทคโนโลยี (Occupational Therapy Upper Limb Technology Rehabilitation Clinic) ในปี พ.ศ. 2559 เพื่อรองรับกลุ่มผู้ที่มีความบกพร่องด้านการเคลื่อนไหวรยางค์ส่วนบน เช่น ผู้รับบริการที่มีพยาธิสภาพที่สมอง ผู้รับบริการที่มีพยาธิสภาพของไขสันหลัง ผู้รับบริการที่มีข้อจำกัดในการใช้แขนและมือจากการบาดเจ็บหรือการเจ็บป่วยอื่น ๆ เช่น การบาดเจ็บจากอุบัติเหตุ (Traumatic injury) กระดูกแตกหรือหัก (Fracture) หรือมีภาวะอ่อนแรงจากโรคทางระบบประสาทและกล้ามเนื้อ เป็นต้น โดยมีเป้าหมายในการฟื้นฟูเพื่อเพิ่มทักษะและความสามารถในการควบคุมการเคลื่อนไหว (Motor control) การวางแผนการเคลื่อนไหว (Motor planning) การออกแบบและการเลือกรูปแบบการเคลื่อนไหวผ่านการเรียนรู้ (Motor learning & Visual feedback) เพิ่มสหสัมพันธ์การเคลื่อนไหว (Coordination) การเคลื่อนไหวแบบแยกส่วน (Isolate movement) ช่วงการเคลื่อนไหว (Range of motion) และความแข็งแรงของรยางค์ส่วนบน (Strength) ส่งเสริมให้ผู้รับบริการสามารถกลับไปทำกิจกรรมการดำเนินชีวิตได้อย่างเต็มศักยภาพ

นพ.เฉลิมพล ไชยรัตน์ ผู้อำนวยการสถาบันสิรินธรเพื่อการฟื้นฟูสมรรถภาพทางการแพทย์แห่งชาติ กล่าวเพิ่มเติมว่า เครื่องมือในการฟื้นฟูในคลินิกกิจกรรมบำบัดฟื้นฟูแขน-มือด้วยเทคโนโลยี ประกอบด้วย หุ่นยนต์ฟื้นฟูแขน ด้วยคอมพิวเตอร์แขนกลสำหรับผู้มีความบกพร่องด้านการเคลื่อนไหวระดับรุนแรง หุ่นยนต์ฟื้นฟูสมรรถภาพสำหรับผู้ที่มีความบกพร่องของรยางค์ส่วนบนในระดับปานกลางถึงรุนแรง โดยมีมอเตอร์ช่วยการเคลื่อนไหวที่สามารถปรับระดับแรง ได้ตามความสามารถของผู้รับบริการแต่ละราย พร้อมทั้งมีอุปกรณ์ในการช่วยเคลื่อนไหวนิ้วมือเพื่อให้การฝึกใกล้เคียงกับการใช้ชีวิตประจำวันมากยิ่งขึ้น เหมาะสำหรับผู้ที่ยังไม่สามารถขยับแขนได้ด้วยตนเองหรือขยับได้เพียงเล็กน้อย

หุ่นยนต์ฝึกการเคลื่อนไหวของแขนและมือ หุ่นยนต์ฟื้นฟูสมรรถภาพสำหรับผู้ที่มีความบกพร่องของรยางค์ส่วนบนในระดับเล็กน้อยถึงปานกลาง ใช้ระบบสปริงพยุงน้ำหนักแขนและเสริมแรงช่วยในการเคลื่อนไหว โดยไม่มีมอเตอร์ช่วยขับเคลื่อน ผู้รับบริการจำเป็นต้องใช้แรงของตนเองในการควบคุมเป็นหลัก เหมาะสำหรับผู้ที่เริ่มมีการเคลื่อนไหวแขนและมือได้บ้างแต่ยังมีข้อจำกัดในการยก เคลื่อนไหว หรือควบคุมท่าทางอย่างแม่นยำ

หุ่นยนต์ฟื้นฟูสมรรถภาพชนิดสองรยางค์ด้วยระบบเสมือนจริง หุ่นยนต์ฟื้นฟูสมรรถภาพสำหรับผู้ที่มีความบกพร่อง ของรยางค์ส่วนบนในระดับเล็กน้อย มีมอเตอร์ช่วยเสริมแรงและกำกับทิศทางการเคลื่อนไหวอย่างเหมาะสม สามารถฝึกได้ ทั้งการเคลื่อนไหวพื้นฐานและซับซ้อน รองรับการฝึกทั้งแบบใช้แขนข้างเดียวและฝึกแขนทั้งสองข้างพร้อมกัน เหมาะสำหรับ ผู้ที่เคลื่อนไหวแขนและมือได้ แต่ยังขาดความแม่นยำ หรือความมั่นคงในการเคลื่อนไหว และต้องการฝึกการเคลื่อนไหวที่ซับซ้อนมากยิ่งขึ้น เพื่อพัฒนาทักษะการใช้แขนและมือให้ใกล้เคียงกับการใช้งานจริงในชีวิตประจำวัน โดยนักกิจกรรมบำบัด ในคลินิกกิจกรรมบำบัดฟื้นฟูแขน-มือด้วยเทคโนโลยี ซึ่งเป็นผู้มีความชำนาญและประสบการณ์สูงในด้านการฟื้นฟูการเคลื่อนไหวรยางค์ส่วนบน นอกจากนี้มุ่งเน้นการพัฒนาองค์ความรู้ด้านการฟื้นฟูรยางค์ส่วนบน โดยใช้เทคโนโลยีด้วยการผลิตผลงานวิจัย ตลอดจนเผยแพร่และถ่ายทอดองค์ความรู้ในรูปแบบต่างๆ เช่น การให้ความรู้และแลกเปลี่ยนประสบการณ์การนำเสนอผลงานวิชาการอย่างต่อเนื่อง