ผู้สูงอายุติดโควิด วิธีดูแลและรักษา ทำอย่างไรบ้าง

ในปัจจุบัน แม้จะสามารถรักษาโควิดได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น ผู้เสียชีวิตน้อยลง ใช้เวลากักตัวน้อยลง แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่าโควิดเป็นโรคที่อันตราย ติดต่อได้ง่าย ส่งผลกระทบรุนแรงต่อปอดโดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้ที่สุขภาพอ่อนแอหรือมีโรคอยู่แล้ว ผู้สูงอายุติดโควิดก็เป็นปัญหาหนึ่งที่น่ากังวล ผู้สูงอายุมักมีร่างกายที่อ่อนแอเป็นทุนเดิมอยู่แล้ว มีโรคแทรกซ้อนมากมายตามอายุ

ในบทความนี้รวมข้อมูลเกี่ยวกับผู้สูงอายุติดโควิด ทั้งอาการ วิธีการดูแล วิธีกักตัว แนวทางป้องกัน และอื่นๆ ครบสาระในบทความเดียว

ผู้สูงอายุติดโควิด

ผู้สูงอายุมากกว่า 70 ปีจะมีภูมิคุ้มกันน้อยลง ทำให้มีโอกาสติดโควิด-19 มากกว่าคนวัยอื่น แม้เดิมจะเป็นคนที่สุขภาพแข็งแรง จึงเป็นกลุ่มที่ควรเฝ้าระวังเป็นพิเศษ แต่สามารถเฝ้าระวังและรักษาตัวที่บ้านได้ในปัจจุบัน ยิ่งผู้สูงอายุที่ได้รับวัคซีนมาแล้ว เรื่องอาการต่างๆ จะน่าเป็นห่วงน้อยลง

ทั้งนี้ อาการจะรุนแรงหรือไม่ขึ้นอยู่กับสุขภาพดั้งเดิมของผู้สูงอายุ หากมีโรคประจำตัว เช่น โรคหัวใจ โรคทางเดินหายใจ โรคเบาหวาน โรคไต โรคความดันโลหิตสูง จะยิ่งมีโอกาสติดโควิดมากและหากติดจะอาการรุนแรงกว่าคนอื่นๆ หากในครอบครัวมีผู้สูงวัยที่มีโรคประจำตัว ควรระวังอย่างมากเพื่อไม่ให้ติดโควิด
อ่านบทความเกี่ยวข้องกับผู้สูงอายุติดโควิดเพิ่มเติมโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ผู้สูงอายุติดโควิด อาการเป็นอย่างไร

อาการโควิดในผู้สูงอายุอาจมีดังนี้ ซึ่งไม่แตกต่างจากผู้ติดโควิดวัยอื่นๆมากนัก

• คันคอ ระคายคอ มีอาการไอ

• รู้สึกร้อนๆหนาวๆ

• หายใจเร็ว

• ไร้เรี่ยวแรง หมดแรง

• ถ่ายเหล่ว ท้องไส้ไม่ดี ท้องเสีย

• ผู้สูงอายุมากกว่า 80 ปี อาจหมดแรง หมดสติกระทันหัน อาจล้มโดยไม่ทันตั้งตัว ควรเฝ้าระวังไว้

อาการผู้สูงอายุติดโควิดที่น่าเป็นห่วง

นอกจากอาการด้านบนแล้ว หากผู้สูงอายุมีอาการเหล่านี้ควรรีบพาไปพบแพทย์ทันทีเพราะอาการเหล่านี้ควรเฝ้าระวังเป็นพิเศษและเป็นอันตรายต่อชีวิตของผู้สูงอายุติดโควิดมากกว่า

• หอบเหนื่อย

• ปอดบวมรุนแรง

• สื่อสารไม่เป็นประโยค

• หายใจไม่สะดวก แน่นหน้าอก

• เจ็บหน้าอก

• ซึมเศร้า

• ไม่รู้สึกตัวเวลาเรียก ตอบสนองช้า

ผู้สูงอายุติดโควิด ติดต่อที่ไหน

หากพบว่ามีคนใกล้ตัวเป็นผู้สูงอายุติดโควิด ไม่ว่่าจะเลือกกักตัวที่บ้านหรือต้องการรักษาในโรงพยาบาล มีช่องทางที่สามารถติดต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้องดังนี้ ซึ่งหน่วยงานที่รับผิดชอบผู้ป่วยติดโควิดโดยหลักแล้วจะเป็นสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติหรือ สปสช.

1. ไลน์สปสช.

สำหรับผู้ที่ต้องการกักตัวที่บ้าน สามารถติดต่อไลน์ออฟฟิเชียลของ สปสช.ได้ที่ https://lin.ee/zzn3pU6 หรือ @nsho เมื่อติดต่อจะได้กรอกฟอร์มข้อมูลสำหรับกักตัวที่บ้าน หากมีคำถามสามารถสอบถามกับเจ้าหน้าที่ในช่วงเวลา 08.00 - 20.00 ทุกวัน

2. สายด่วน 1330 กด 14

สามารถติดต่อสายด่วนของ สปสช. เพื่อขอรับยาและหาหน่วยให้บริการดูแลการกักตัวที่บ้าน ไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายใดๆ
หากมีอาการรุนแรงและต้องการรักษาตัวที่โรงพยาบาล สามารถติดต่อผ่านสายด้วย 1330 ได้เช่นกัน

3. QR Code บนเว็บไซต์ สปสช.

บนเว็บไซต์ของสปสช.จะมี QR Code ให้สแกนและกรอกข้อมูลส่วนตัว เช่น ที่อยู่ เบอร์โทร โรคประจำตัว หลังจากกรอกข้อมูล 15-20 นาที จะมีหน่วยงานเข้ามาดูแลเรื่อง home isolation ให้คำปรึกษาต่างๆ แก่ผู้กรอกข้อมูล

ผู้สูงอายุติดโควิด ดูแลอย่างไร

สำหรับวิธีดูแลผู้สูงอายุติดโควิด ทำได้ไม่ยาก แบ่งตามกลุ่มผู้ป่วยสูงอายุได้ 2 ประเภท ดังนี้

ผู้สูงอายุเป็นผู้ป่วยติดเตียง

• ผู้ดูแลควรสวมหน้ากากอนามัยตลอดเวลา

• คอยสังเกตอาการและวัดอุณหภูมิทุกวัน หากมีอุณหภูมิขึ้นสูงจะได้รักษาได้ทันท่วงที

• หากมีไข้สูง ควรรีบติดต่อโรงพยาบาลหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น สปสช. ผ่านทางช่องทางติดต่อในหัวข้อด้านบน

• กรณีที่ผู้ป่วยอายุติดโควิดอายุมากกว่า 75 ปี ควรติดต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้องหรือโรงพยาบาลเพราะผู้ป่วยอาจเป็นอันตรายได้

ผู้สูงอายุติดบ้าน ต้องการสังคม

• ผู้สูงอายุติดโควิดควรสังเกตอาการตัวเอง ควรรีบติดต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้องหากอาการแย่ลง

• ควรติดต่อโรงพยาบาลทันทีเมื่อมีไข้สูง

• เมื่อกักตัวที่บ้าน ควรแยกพื้นที่กับคนใกล้ตัวในบ้านชัดเจน

• หลังจากหายป่วยจากโควิด อาจกักตัวที่บ้านต่อเพื่อฟื้นฟูสภาพจิตใจ

วิธีดูแลรักษาผู้สูงอายุติดโควิด กินยาอะไร

ปัจจุบัน ผู้สูงอายุติดโควิดสามารถรักษาตัวที่บ้านได้หากอาการไม่รุนแรงมาก สำหรับผู้ที่รักษาตัวที่บ้าน ให้ทานยาต้านไวรัสซึ่งมีทั้งหมด 3 ชนิด ได้แก่ ยาแพ็กซ์โลวิด ยาโมลนูพิราเวียร์ และยาฟาวิพิราเวียร์หรือที่เรียกติดปากกันว่าฟาวิ

นอกจากนี้ยังแนะนำให้ทานยาอื่นๆ ตามอาการ เช่น หากมีไข้ก็ทานยาลดไข้ ทานยาแก้เจ็บคอในกรณีที่มีอาการเจ็บคอ สามารถปรึกษาแพทย์เพิ่มเติมเรื่องการทานยาได้หากผู้สูงอายุติดโควิดมีโรคประจำตัวต่างๆ

ผู้สูงอายุกักตัว Home Isolation อย่างไร

หากอาการไม่รุนแรงมากและแพทย์สรุปว่าสามารถกักตัวที่บ้านได้ สิ่งที่ควรทำมีดังนี้

• แบ่งบริเวณหนึ่งของบ้านให้ผู้สูงอายุที่ติดโควิด แยกพื้นที่และของใช้ออกจากผู้ที่ไม่ติดโควิด

• เมื่อต้องทำความสะอาดข้าวของเครื่องใช้ ควรทำความสะอาดแยกจากของคนอื่นๆ รวมถึงการซักผ้าและผ้าปูที่นอน ปลอกหมอนต่างๆก็ควรแยกซัก

• เว้นระยะห่างจากคนอื่นอย่างน้อย 2 เมตร ผู้ป่วยควรเลี่ยงการใกล้ชิดผู้อื่นเพื่อลดการแพร่เชื้อ

• เปิดหน้าต่างห้องให้อากาศถ่ายเท

• ทุกครั้งที่สัมผัสของใช้ต่างๆควรฉีดสเปรย์แอลกอฮอล์ ใช้เจลล้างมือ หรือล้างมือด้วยสบู่ทุกครั้ง

• ขยะของผู้สูงอายุติดโควิดควรแยกออกจากคนอื่นๆ เมื่อจะทิ้งควรมัดปากถุงให้สนิท

• เมื่ออยู่ในบ้านที่มีคนอื่นอยู่ด้วย ผู้ป่วยควรสวมหน้ากากอนามัยตลอดเวลา

• ผู้ป่วยควรหมั่นสังเกตอาการตนเอง หรือผู้ดูแลควรคอยสังเกตุอาการผู้ป่วยตลอด เช่น วัดค่าออกซิเจนในเลือด หากต่ำกว่า 94% ต้องดูแลเป็นพิเศษเนื่องจากเสี่ยงเชื้อโควิดลงปอด

แนวทางป้องกันไม่ให้ผู้สูงอายุติดโควิด

แน่นอนว่าจะเป็นการดีที่สุดหากผู้สูงอายุไม่ติดโควิด แนวทางป้องกันไม่ให้ผู้สูงอายุติดโควิดทำได้ไม่ยาก มีดังนี้

สำหรับผู้สูงอายุ

• หลีกเลี่ยงการสัมผัสมือและร่างกายผู้อื่น

• เลี่ยงช่วงเวลาเร่งด่วนที่มีคนแออัดจำนวนมาก เลี่ยงสถานที่ที่มีผู้คนแออัด

• ล้างมือด้วยสบู่หรือแอลกอฮอลล์จนเป็นนิสัย

• เมื่ออยู่นอกบ้านควรสวมหน้ากากอนามัยตลอดเวลา ลดโอกาสติดเชื้อ

• หากมีโรคประจำตัว ควรปรึกษาแพทย์ให้ดีว่าจำเป็นต้องไปที่โรงพยาบาลหรือไม่ หรือจ่ายยาผ่านทางอื่นได้ ยิ่งเป็นโรคที่อาจมีอาการรุนแรงหากติดโควิดยิ่งต้องระวัง เช่น โรคเกี่ยวกับปอด

• หลังจากออกไปนอกบ้าน ควรทำความสะอาดตัว สระผม เพื่อลดโอกาสเชื้อที่ติดมากับเสื้อผ้าและการสัมผัสต่างๆ

สำหรับผู้ดูแล

• เลี่ยงสถานที่ที่มีผู้คนจำนวนมาก เช่น รถขนส่งสาธารณะ ไม่ว่าจะเป็น รถเมล์ BTS เพื่อลดความเสี่ยงที่จะติดเชื้อจากผู้อื่นหากเลี่ยงได้

• ผู้ดูแลจะต้องไม่อยู่ในกลุ่มเสี่ยงติดเชื้อ สามารถอยู่บ้านดูแลผู้สูงอายุติดโควิดได้

• หากผู้ดูแลเริ่มอยู่ในกลุ่มเสี่ยงต้องเปลี่ยนคนทันที เพื่อไม่ให้นำเชื้อไปติดผู้ป่วยเพิ่มและเพื่อความปลอดภัยของตัวผู้ดูแลเอง

• หมั่นล้างมือด้วยสบู่หรือฉีดแอลกอฮอลล์ทุกครั้งที่หยิบจับสิ่งของ

ฉีดวัคซีนป้องกันโรคโควิดในผู้สูงอายุ

ผู้สูงอายุควรฉีดวัคซีนเป็นอย่างมากเพราะช่วยลดอัตราการเสียชีวิตได้น้อยลงมาก ทั้งลดโอกาสติดเชื้อโควิดจากผู้อื่นและลดความรุนแรงของอาการโควิด

หากผู้สูงอายุที่ไม่ฉีดวัคซีนกลายเป็นผู้สูงอายุติดโควิด มีโอกาสเสียชีวิตมากถึง 60% แต่หากฉีดวัคซีน 3 เข็ม จะมีโอกาสเสียชีวิตเพียง 2% ดังนั้นผู้ป่วยควรเข้ารับการฉีดวัคซีนอย่างสม่ำเสมอเมื่อสามารถรับวัคซีนเข็มใหม่ได้

ข้อสรุป

ผู้สูงอายุติดโควิด จะมีอาการรุนแรงหรือไม่ขึ้นอยู่กับประวัติสุขภาพของผู้ป่วยรวมถึงจำนวนวัคซีนโควิดที่ได้รับ ยิ่งได้รับวัคซีนเยอะโอกาสเสียชีวิตจากโควิดยิ่งน้อย

สำหรับผู้สูงอายุติดโควิด สามารถรักษาตัวด้วยการกักตัวที่บ้านได้โดยรับประทานยาต้านไวรัส เช่น ยาฟาวิ และยาอื่นๆตามอาการ หากมีอาการรุนแรง เช่น แน่นหน้าอก หายใจไม่ออก ควรรีบพาไปพบแพทย์ทันที
หากเลือกรักษาตัวที่บ้าน ควรมีผู้ดูแลคอยดูผู้สูงอายุติดโควิด คอยสังเกตอาการต่างๆ ทั้งนี้ควรแยกผู้ป่วยออกจากคนอื่นๆในบ้านเพื่อไม่ให้แพร่เชื้อเพิ่ม

ในปัจจุบัน ผู้สูงอายุติดโควิดอาจไม่อันตรายต่อชีวิตเท่าช่วงที่โควิดระบาดในตอนแรก แต่ก็ควรคอยเฝ้าระวังผู้สูงอายุไม่ให้ติดโควิดจะเป็นการดีที่สุด