ปวดสะโพกร้าวลงขา อาการที่พบได้ในผู้สูงอายุ แต่เลี่ยงได้หากรู้วิธี

อาการปวดสะโพกร้าวลงขา มักเป็นอาการที่เกิดกับผู้สูงอายุ นอกจากนี้อาการปวดสะโพกร้าวลงขายังเป็นอาการที่เกิดกับคนที่ทำพฤติกรรมซ้ำ ๆ เป็นเวลานาน ๆ เช่น นั่งทำงานเป็นเวลานาน เป็นต้น แต่อย่างไรก็ตามอาการปวดสะโพกร้าวลงขาสามารถป้องกัน และหลีกเลี่ยงได้หากว่าเราเข้าใจถึงสาเหตุ และวิธีการป้องกัน รักษา ดังนั้นเราจะมาทำความเข้าใจในเรื่อง ?ปวดสะโพกร้าวลงขา? ซึ่งน่าจะให้ประโยชน์แก่ผู้อ่านมาก



ปวดสะโพกร้าวลงขา
อาการ]ปวดสะโพกร้าวลงขา (Sciatic Pain)นั้น เป็นอาการปวดที่เริ่มจากบริเวณเอว หรือ สะโพกด้านหลัง และปวดลามลงมาถึงขา ตั้งแต่ต้นขาเรื่อยลงมาตามน่องจนถึงเท้า ส่วนสาเหตุที่ก่อให้เกิดอาการปวดร้าวนั้นคงต้องผ่านการวินิจฉัยจากแพทย์ เพื่อให้ได้สาเหตุที่แน่ชัด แต่ที่แน่ ๆ ก็คือ อาการปวดร้าวนี้มักจะเป็นที่ขาข้างใดข้างหนึ่ง มากกว่าจะเกิดขึ้นพร้อมกันทั้งสองข้าง

ดังนั้นสรุปได้ว่า อาการปวดสะโพกร้าวลงขา เป็นอาการปวดที่มาจากเส้นประสาท Sciatic Nerve ถูกกดทับ จึงทำให้เกิดอาการปวดมาตามแนวที่เส้นประสาทดังกล่าววิ่งผ่านนั่นเอง



ปวดสะโพกร้าวลงขา เกิดจากอะไร
อาการปวดสะโพกร้าวลงขา มีสาเหตุมาจากกล้ามเนื้อมัดเล็กที่อยู่ลึกลงในก้นของคนเรา เกิดการหดตัวซ้ำ ๆ จากการบาดเจ็บจนเกิดการเกร็งขึ้นมากระทั่งบาดเจ็บ เพราะอิริยาบถเดิมซ้ำ ๆ เป็นเวลานาน และกล้ามเนื้อที่กล่าวถึงก็คือ Piriformis muscle มีความตึงและไปเบียดทับเส้นประสาทขนาดใหญ่ Sciatic nerve ที่ลอดผ่านทำให้มีอาการปวดจนกระทั่งมีอาการ เช่น ปวดแก้มก้น ร้อนวูบวาบ และ ปวดร่วมกับขาร้าวลงมาทางขา

จากการที่มีการกดทับเส้นประสาทไซอาทิค จึงก่อให้เกิดอาการปวดสะโพกร้าวลงขา โดยสาเหตุอาจมาจากหลาย ๆ ปัจจัย เช่น หมอนรองกระดูกสันหลังส่วนเอวเคลื่อนทับเส้นประสาท ที่เกิดจาก กระดูกงอก หรือ โพรงกระดูกแคบลง หรือ กระดูกสันหลัง ส่วนเอวเคลื่อน หรือ มีถุงน้ำบริเวณกระดูกสันหลังส่วนเอว ฯลฯ

ปัจจัยกระตุ้นอาการปวดสะโพกร้าวลงขา
อาการปวดสะโพกร้าวลงขานั้นจะถูกกระตุ้นด้วยการกระทำที่ซ้ำ ๆ อยู่ตลอดเวลา เช่น

-นั่งทำงานเป็นเวลานาน ๆ โดยไม่เปลี่ยนอิริยาบถ
-นั่งขับรถเป็นเวลานาน ๆ ซึ่งอาจจะหลีกเลี่ยงไม่ได้เพราะเป็นอาชีพทำงาน
-ออกกำลังกายหนักเกินไป เช่น การเล่นกีฬา การวิ่ง ฯลฯ
-การนั่งไขว่ห้าง หรือนั่งถ่ายน้ำหนักลงสะโพกข้างเดียวบ่อย ๆ
-การเป็นโรคอ้วน หรือ โรคเบาหวาน
-อายุที่มากขึ้น กระดูกในร่างกายก็ย่อมเสื่อมลงตามเวลา เลยทำให้ไปกดทับเส้นประสาทได้

กลุ่มอาการปวดสะโพกร้าวลงขา
ปวดสะโพกร้าวลงขาเป็นกลุ่มอาการปวดตั้งต้นบริเวณเอว หรือสะโพกด้านหลัง ซึ่งจะปวดร้าวไปตามแนวเส้นประสาท Sciatica Nerve ลงมาตามต้นขาด้านหลัง น่อง จนถึงเท้า เพราะเส้นประสาทถูกกดทับจากอาการปวดบวม หรือกล้ามเนื้อกดทับ เป็นต้น

โดยอาการบาดเจ็บจากการปวดสะโพกร้าวลงขาสามารถแบ่งได้ออกเป็น 2 กลุ่ม ดังนี้

กลุ่มอาการที่เกิดจากบริเวณหลัง
กลุ่มอาการปวดสะโพกร้าวลงขา ที่เกิดจากบริเวณหลังนั้น เกิดได้จาก 2 สาเหตุหลัก ๆ คือ
-โรคหมอนรองกระดูกเคลื่อนทับเส้นประสาท (Herniated nucleus pulposus) : เพราะกระดูกสันหลังบริเวณนี้จะรับน้ำหนักมากกว่าส่วนอื่น ๆ จึงอาจสร้างความเสียหาย หรือแตกหักที่บริเวณหมอนรองกระดูกได้ โดยมากจะพบในผู้มีอายุ 20-50 ปี ที่มีอาชีพเกี่ยวเนื่องกับการยกของหนัก หรือสูบบุหรี่ เป็นต้น

-โรคกระดูกสันหลังเสื่อมทับเส้นประสาท หรือโรคช่องโพรงกระดูกสันหลังตีบแคบ (Spinal stenosis) : จะพบมากในกลุ่มผู้สูงอายุ



กลุ่มอาการที่เกิดบริเวณอื่นๆ
สำหรับกลุ่มอาการปวดที่เกิดบริเวณอื่น ๆ ที่ไม่ใช่บริเวณหลังนั้น จะมี
-กล้ามเนื้อสะโพกบีบเส้นประสาท (Piriformis Syndrome) : มีความผิดปกติที่กล้ามเนื้อทำให้เกิดพังผืดโดยรอบไปเบียดทับเส้นประสาท ทำให้เกิดอาการปวดตื้อ ๆ หน่วง ๆ แถวสะโพกด้านหลัง โดยมากมักเกิดกับคนที่นั่งทำงานนาน ๆ หรือบาดเจ็บจากเล่นกีฬา การวิ่ง การเดินระยะทางไกล ๆ เป็นต้น
-กล้ามเนื้อแฮมสตริงอักเสบ : เป็นส่วนที่ต่อระหว่างสะโพกไปถึงเข่า (Hamstring Muscle) ปกติจะปวดช่วงต้นขาด้านบนเท่านั้น โดยมากจะเกิดในคนที่เล่นกีฬา เช่น ฟุตบอล บาสเกตบอล ฯลฯ



ปวดสะโพกร้าวลงขาที่ควรพบแพทย์
หากมีอาการปวดสะโพกร้าวลงขาเป็นเวลานาน ๆ ควรรีบไปพบแพทย์ทันที เพราะหากปล่อยทิ้งไว้เรื่อย ๆ โดยไม่รักษา อาการจะยิ่งหนักยิ่งขึ้น นำไปสู่อาการชา ขาอ่อนแรง เพราะกล้ามเนื้อไม่ได้รับคำสั่งจากเส้นประสาท การตัดสินใจกินยาคลายกล้ามเนื้อนั้นจะได้ผลกับอาการในช่วงแรก ๆ ที่ยังปวดไม่มากนัก

การวินิจฉัยอาการปวดสะโพกร้าวลงขา
ทางการแพทย์แล้ว สามารถตรวจวินิจฉัยเกี่ยวกับอาการปวดสะโพกร้าวลงขาได้ ด้วยวิธีดังนี้
-วิธีเอกซ์เรย์ (X-ray) : สามารถตรวจเช็คว่ากระดูกสันหลังได้กดทับเส้นประสาทหรือไม่
-วิธี MRI : เป็นอีกวิธีในการตรวจเช็ครายละเอียดของกระดูกและเนื้อเยื่อจากภาพเสมือนจริง ด้วยการใช้คลื่นวิทยุความถี่สูง (เป็นการตรวจคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า)
-วิธี CT Scan : เป็นอีกวิธีการเอกซ์เรย์ด้วยคอมพิวเตอร์เพื่อสร้างภาพแบบ 3 มิติ เพื่อตรวจความผิดปกติของอวัยวะต่าง ๆ ช่วยให้เห็นภาพกระดูกสันหลัง และข้อต่อต่าง ๆ
-วิธี EMG : เป็นการตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ ซึ่งจะวัดแรงกระตุ้นที่เกิดจากเส้นประสาทและการตอบสนองของกล้ามเนื้อ



วิธีรักษาอาการปวดสะโพกร้าวลงขา
วิธีที่จะใช้รักษาอาการปวดสะโพกร้าวลงขานั้น ขึ้นอยู่กับว่ามีอาการหนักหนาแค่ไหน โดยปกติแล้วอาการนี้สามารถแบ่งออกได้เป็น 2 ขั้นตอน คือ ดูแลรักษาตัวเองเบื้องต้น หากยังไม่ดีขึ้นก็ต้องให้แพทย์ตรวจวินิจฉัยและเพื่อให้แพทย์ช่วยเลือกวิธีรักษาที่เหมาะสมกับอาการนั้น ๆ

การบรรเทาอาการด้วยตัวเองเบื้องต้น