แพทย์แนะ 2 ตำรับยาจากสมุนไพรพระเอกสู้ภัยโรคหน้าร้อน

หมอหวั่นปัญหาสุขภาพช่วงหน้าร้อน เสี่ยงโรคท้องเสียโดยเฉพาะเด็กและคนชรา แนะพก 2 ตำรับยาจากสมุนไพรแก้ปัญหาเบื้องต้น



นพ.สรรพงศ์ ฤทธิรักษา ประธานศูนย์ข้อมูลยาสมุนไพรการแพทย์แผนไทย การแพทย์พื้นบ้านและการแพทย์ทางเลือก เปิดเผยถึงการรับมือกับโรคอุจจาระร่วงช่วงหน้าร้อนว่า ช่วงหน้าร้อนปัญหาที่พบบ่อย คือ โรคระบบทางเดินอาหาร อาหารเป็นพิษ ท้องเสียจากการบริโภคอาหารใกล้บูดเน่า เนื่องจากสภาพอากาศร้อนทำให้อาหารบูดเสียได้ง่าย ดังนั้น พฤติกรรมการบริโภคจึงสำคัญมาก โดยเฉพาะอาหารและเครื่องดื่มจะต้องบริโภคอาหาร และน้ำดื่มที่สะอาด ปลอดภัย ถึงแม้จะระมัดระวังเป็นอย่างดี แต่บางครั้งก็มีโอกาสที่จะเกิดอาการดังกล่าว จึงอยากแนะนำให้ใช้ยาสมุนไพรสำหรับบรรเทาอาการท้องเสีย คือ ยาเหลืองปิดสมุทร และ ยาธาตุบรรจบ ที่มีสรรพคุณบรรเทาอาการท้องเสียชนิดที่ไม่เกิดจากการติดเชื้อ เช่น อุจจาระไม่มีมูกหรือเลือดปน หรือท้องเสียชนิดที่ไม่มีไข้ และยังมีสรรพคุณช่วยขับลม บรรเทาอาการท้องอืดท้องเฟ้อได้ เนื่องจากผู้ที่เพิ่งหายจากอาการท้องเสีย มักจะมีอาการท้องอืดตามมา และจำเป็นต้องใช้ยาช่วยขับลม บรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อชนิดอื่นเพื่อบรรเทาอาการอีก แต่ส่วนประกอบในตำรับยาเหลืองปิดสมุทร และยาธาตุบรรจบ มีสมุนไพรรสเผ็ดร้อน นอกจากบรรเทาอาการท้องเสียแล้ว ยังช่วยขับลม บรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ ที่มักจะเกิดหลังจากอาการท้องเสียได้ด้วย ทำให้ไม่ต้องรับประทานยาขับลมชนิดอื่นเพิ่มอีก

สำหรับสมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐานที่มีสรรพคุณบรรเทาอาการท้องเสีย คือ สมุนไพรที่มีรสฝาด เนื่องจากมีสารแทนนิน มีฤทธิ์ยับยั้งเชื้อแบคทีเรีย และลดการเคลื่อนไหวของลำไส้ เช่น กล้วยน้ำหว้าดิบหรือห่าม รับประทานครึ่งผล ? 1 ผล หรือหั่นเป็นแว่น ๆ ตากให้แห้ง บดเป็นผง ชงดื่มวันละ 4 ครั้ง ก่อนอาหารและก่อนนอน

- ฝรั่ง ใช้ใบแก่ 10 ? 15 ใบ ปิ้งไฟให้เกรียม ชงน้ำอุ่น 100 มล. หรือใช้ผลอ่อน 1 ผล ฝนกับน้ำปูนใส ดื่มเมื่อมีอาการ

- ทับทิม ใช้เปลือกผลแห้งประมาณ ? ผล ฝนกับน้ำปูนใส 100 มล. ดื่มเมื่อมีอาการ

- มังคุด ใช้เปลือกแห้งประมาณ ? ผล ย่างไฟให้เกรียม ฝนกับน้ำปูนใสหรือน้ำต้มสุก 100 มล. ดื่มเมื่อมีอาการ

การป้องกันจากอาการท้องเสียนั้น ประชาชนควรเลือกรับประทานอาหารที่ปรุงสุก ใช้วัตถุดิบที่สด สะอาด ปราศจากแมลงวันตอมหรือสัมผัสกับฝุ่นละออง หากต้องการเก็บอาหารที่เหลือจากรับประทาน ควรเก็บไว้ในตู้เย็นและนำมาอุ่นทุกครั้งก่อนรับประทาน ควรหลีกเลี่ยงอาหารที่ไม่คุ้นเคยผักและผลไม้ควรล้างให้สะอาด ทั้งนี้ หากมีอาการท้องร่วง ให้จิบน้ำเกลือแร่บ่อยครั้ง หรือดื่มน้ำสะอาดบ่อยๆ เพื่อป้องกันภาวะขาดน้ำช่วงที่มีอาการท้องเสีย
ข่าว/ภาพ-กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก