ภาวะที่ควรระวังในหน้าหนาว สำหรับผู้สูงอายุ

สุขภาพผู้สูงอายุในหน้าหนาว : ความเสี่ยงที่มากับความเย็น

ในฤดูหนาว อุณหภูมิ ความชื้นในอากาศ และความยาวของแสงอาทิตย์กลางวันกลางคืนมีการเปลี่ยนแปลง ซึ่งการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้สามารถส่งผลต่อสุขภาพได้ โดยเฉพาะในผู้สูงอายุที่ความสามารถในการปรับตัวต่อสภาพแวดล้อมลดลง

นพ.อัครฐาน จิตนุยานนท์ รองอธิบดีกรมการแพทย์ ได้แสดงความห่วงใยถึงผู้สูงอายุว่า “ผู้สูงอายุมีความเสี่ยงสูงต่อ ภาวะอุณหภูมิกายต่ำ (Hypothermia) และ โรคระบบหัวใจและหลอดเลือดกำเริบ (เช่น หัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน/หลอดเลือดสมองตีบ) เนื่องจากกลไกควบคุมอุณหภูมิร่างกายทำงานลดลง ทำให้สูญเสียความร้อนได้ง่าย ประกอบกับความเย็นที่กระตุ้นให้หลอดเลือดหดตัวจนความดันโลหิตสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว นอกจากนี้ยังเสี่ยงต่อ โรคระบบทางเดินหายใจ เช่น ไข้หวัดใหญ่และปอดอักเสบ เพราะภูมิคุ้มกันต่ำและการรวมตัวกันในที่ปิด ดังนั้น จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่ผู้สูงอายุต้องได้รับการดูแลให้ ร่างกายอบอุ่นตลอดเวลา สวมใส่เสื้อผ้าหลายชั้น ควบคุมโรคประจำตัวด้วยการ วัดความดันสม่ำเสมอ และรับประทานยาตามแพทย์สั่ง พร้อมทั้งป้องกันการติดเชื้อด้วยการ ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ และ สวมหน้ากากอนามัย เพื่อให้ผ่านพ้นช่วงฤดูหนาวได้อย่างปลอดภัย”

พญ.บุษกร โลหารชุน ผอ.สถาบันเวชศาสตร์สมเด็จพระสังฆราชญาณสังวรเพื่อผู้สูงอายุ กล่าวเสริมอีกว่า “นอกจากความเสี่ยงทางกายแล้ว สุขภาพจิตใจและสังคม ในช่วงฤดูหนาวก็มีความสำคัญไม่แพ้กัน เนื่องจากอากาศเย็นการอยู่บ้านนานขึ้น และกลางคืนที่ยาวนาน อาจนำไปสู่ ภาวะซึมเศร้าและความเหงา ได้ง่าย เพื่อป้องกันภาวะดังกล่าว ผู้สูงอายุควรเน้นการ มีปฏิสัมพันธ์ทางสังคม ผ่านการพูดคุยกับครอบครัวหรือเพื่อนฝูงสม่ำเสมอ และหากิจกรรมผ่อนคลายที่ช่วยกระตุ้นสมองทำภายในบ้าน เช่น การอ่านหนังสือ หรือ การทำอาหาร นอกจากนี้ หากสภาพอากาศเอื้ออำนวย การเข้าร่วม กิจกรรมกลุ่มนอกบ้าน จะช่วยลดความเหงาและกระตุ้นการทำงานของสมองได้ดีขึ้น หากมีอาการไม่สบายใจหรือซึมเศร้าต่อเนื่อง ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเพื่อรับคำแนะนำที่เหมาะสมโดยเร็วที่สุด”

ดังนั้นในช่วงหน้าหนาวนี้ ผู้สูงอายุควร รักษาร่างกายให้อบอุ่น ออกกำลังกายเบาๆ สม่ำเสมอ บริโภคอาหารที่มีประโยชน์ โดยเฉพาะอาหารที่ช่วยเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน ได้แก่ ผักผลไม้ที่มีวิตามิน ติดต่อสื่อสารกับครอบครัวและเพื่อนฝูงหรือออกมาทำกิจกรรมภายนอกบ้าน เพื่อบรรเทาความเหงาและเสริมสร้างกำลังใจพักผ่อนให้เพียงพอ และหากิจกรรมที่ช่วยคลายเครียด เช่น การฝึกสมาธิหรืออ่านหนังสือ นอกจากนั้นอาจเสริมสร้างภูมิคุ้มกันลดความเสี่ยงในการติดเชื้อโดยการฉีดวัคซีนสำหรับผู้สูงอายุ ได้แก่ วัคซีนไข้หวัดใหญ่ วัคซีนปอดอักเสบ เป็นต้น