อจ.มข. ร่วมวิจัยชาติพันธุ์ไท-ลาว รับรางวัลผลงานวิจัยดี ปี 56 จาก วช.

ผศ.ดร.ทรงยศ วีระทวีมาศ และผศ.ดร.นพดล ตั้งสกุล อาจารย์คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ได้รับรางวัลผลงานวิจัย ประจำปี 2556 สาขาปรัชญา รางวัลระดับดี จากสำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ซึ่งได้มีพิธีมอบรางวัลเมื่อวันที่ 23 มิถุนายน 2557 ในงานวันนักประดิษฐ์ 2557 ณ ศูนย์แสดงสินค้าและการประชุมอิมแพ็ค เมืองทองธานี



ผศ.ดร.ทรงยศ เล่าถึงที่มาของรางวัลว่า ตนเป็นส่วนหนึ่งของผู้วิจัยในทีมวิจัยของโครงการวิจัยการศึกษาแบบองค์รวมของการปรับตัวในบริบทใหญ่ที่แตกต่างของกลุ่มชาติพันธ์ไท-ลาว ในพื้นที่ลุ่มน้ำภาคกลางของประเทศไทย โดยมี ศาสตราจารย์อรศิริ ปาณินท์ เป็นหัวหน้าโครงการ ได้รับทุนอุดหนุนวิจัยศาสตราจารย์วิจัยดีเด่น 2552 ซึ่งเป็นทุนอุดหนุนวิจัยไตรภาคี ประกอบด้วย มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) และสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา (สกอ.) เป็นทุนวิจัยระยะเวลา 3 ปี นอกจากคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น แล้ว ยังมีคณะสถาปัตยกรรมมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร และมหาวิทยาลัยสุภานุวงศ์ ร่วมโครงการวิจัยนี้อีกด้วย

โครงการวิจัยดังกล่าว เป็นการศึกษาแบบองค์รวมของปรับตัวในบริบทใหม่ในพื้นที่ลุ่มน้ำภาคกลางของกลุ่มชาติพันธุ์ไท-ลาวทั้ง 4 กลุ่ม คือ ลาวโซ่ง ลาวเวียง ลาวครั่ง และลาวพวน ที่เป็นกรณีศึกษา นอกจากจะพบว่าผังหมู่บ้านมีการแปรเปลี่ยนไปตามระบบเศรษฐกิจสองระบบและตามกลไกที่เพิ่มเติมแล้ว ยังได้พบว่า กลุ่มที่ยังธำรงอัตลักษณ์เดิมไว้ได้มากที่สุด คือ ลาวโซ่งและลาวพวน กลุ่มที่ปรับเปลี่ยนไปเกือบสิ้นเชิง คือ ลาวเวียง ซึ่งได้รับผลกระทบจากการส่งเสริมอุตสาหกรรมในท้องที่มากที่สุด ในขณะที่กลุ่มลาวครั่งเป็นกลุ่มที่พยายามใช้อัตลักษณ์ของผ้าทอลาวครั่งเป็นตัวนำในการแสดงตัวทางวัฒนธรรม และธำรงความเป็นอัตลักษณ์เฉพาะตัวไว้ได้มากที่สุด

ทั้งนี้ ผศ.ดร.ทรงยศ วีระทวีมาศ และผศ.ดร.นพดล ตั้งสกุล เคยเป็นผู้ร่วมวิจัยในโครงการวิจัยของ ศาสตราจารย์อรศิริ ปาณินท์ มาก่อนแล้ว คือ โครงการวิจัยชุดโครงการเรื่อง ?ภูมิปัญญาพัฒนาการและความสัมพันธ์ระหวางกันของเรือนพื้นถิ่นไท-ไทย : คุณลักษณะของสถาปัตยกรรมสิ่งแวดล้อมในเรือนพื้นถิ่น? ซึ่งเป็นโครงการวิจัยเมธีวิจัยอาวุโส ระหว่างปี พ.ศ. 2545-2547 โดยได้ทำการศึกษาเรือนพื้นถิ่นทั้งในเขตภาคอีสานและในประเทศสปป.ลาว

สำหรับงาน "วันนักประดิษฐ์" สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ได้กำหนดจัดขึ้นทุกปี ทั้งนี้เพื่อดำเนินการส่งเสริมการคิดค้น และประดิษฐ์สิ่งที่เป็นประโยชน์ทางด้านวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม อันนำไปสู่การพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม และความมั่นคงของประเทศ โดยร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งภาครัฐบาลและเอกชนที่มีความคิดสร้างสรรค์ มีความรู้ ความสามารถ และสนใจที่ดัดแปลง หรือคิดค้นประดิษฐ์สิ่งใหม่ๆ ที่เหมาะสมกับสภาวะของประเทศ

สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (วช.) มีนโยบายที่จะส่งเสริมและเชิดชูเกียรติคุณนักวิจัยไทย รวมทั้ง สนับสนุนการวิจัยทางด้านวิทยาศาสตร์และสังคมศาสตร์ให้เจริญก้าวหน้า สนับสนุนการทำวิทยานิพนธ์ที่มีลักษณะของการสร้างองค์ความรู้ใหม่ที่มีประโยชน์ต่อประเทศชาติและวงการวิชาการเป็นส่วนร่วม และส่งเสริมสนับสนุนคนไทยที่มีความสามารถในการประดิษฐ์คิดค้นสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่ประเทศชาติ วช. จึงได้จัดให้มีการประกาศเกียรติคุณ นักวิจัยดีเด่นแห่งชาติ ผลงานวิจัย วิทยานิพนธ์ และผลงานประดิษฐ์คิดค้น รางวัลผลงานวิจัย ประจำปี 2556 จำนวน 19 ผลงาน ในสาขาวิชาการต่าง ๆ รวม 9 สาขาวิชาการ และได้จัดพิธีมอบรางวัล เมื่อวันที่ 23 มิถุนายน 2557 ในงานวันนักประดิษฐ์ 2557 ณ ศูนย์แสดงสินค้าและการประชุมอิมแพ็ค เมืองทองธานี
ดูข่าวต้นฉบับ www.kku.ac.th